Bong gân cổ chân: chườm lạnh hay chườm nóng? Bao lâu thì tập lại

Một cú trượt chân khi bước xuống bậc thềm, cổ chân sưng to, đau khi chạm đất: đó là bong gân cổ chân, chấn thương thể thao và đời thường rất hay gặp. Cách xử trí trong những ngày đầu ảnh hưởng nhiều đến thời gian hồi phục.

1. Chườm lạnh hay chườm nóng

Trong 24–48 giờ đầu, chườm lạnh để giảm sưng, giảm đau. Dùng túi đá bọc khăn mỏng, đặt 15–20 phút, nghỉ 1–2 giờ rồi lặp lại; không chườm đá trực tiếp lên da. Từ ngày thứ 3, khi hết sưng nóng, có thể chườm ấm để giãn cơ và bắt đầu vận động nhẹ.

2. Nguyên tắc xử trí ban đầu

• Nghỉ: hạn chế đi lại, không cố chống chân đau
• Chườm lạnh như trên
• Băng ép nhẹ bằng băng thun, không quá chặt (nếu ngón chân tê, tím thì nới ra)
• Kê cao chân cao hơn tim khi nằm

Không xoa bóp mạnh, không xoa dầu nóng trong 48 giờ đầu vì dễ sưng thêm.

3. Khi nào nghi gãy xương hoặc đứt dây chằng

Hãy đi khám, chụp X-quang nếu có:

• Không thể đứng chịu sức nặng, không bước nổi 4 bước
• Đau khi ấn xương ở mắt cá hoặc xương gót
• Biến dạng, sưng tím lan nhanh
• Cảm giác khớp lỏng, "trật ra"
• Tê bì, lạnh bàn chân

Thông thường, bác sĩ phân độ bong gân từ 1 đến 3 theo mức rách dây chằng và quyết định đeo nẹp hoặc bó bột.

4. Khi nào bắt đầu tập

Bong gân nhẹ có thể tập vận động nhẹ sau 2–3 ngày: xoay cổ chân chậm, viết chữ cái bằng ngón chân, kéo khăn. Sau 1–2 tuần, thêm tập thăng bằng một chân, đi nhón gót. Bong gân vừa – nặng cần 4–8 tuần, có khi lâu hơn.

Không nên chạy nhảy sớm khi còn đau và sưng; tái bong gân là nguyên nhân hay gặp khiến cổ chân yếu mạn tính.

5. Khi nào cần phục hồi chức năng

Sau 2 tuần vẫn sưng đau nhiều, đi khập khiễng, cảm giác cổ chân yếu, hay bị lật lại. Tại phòng khám, kỹ thuật viên đo tầm vận động, sức cơ, thăng bằng, rồi tập theo giai đoạn; xem phục hồi sau chấn thương. Có thể dùng điện trị liệu để hỗ trợ giảm đau, giảm sưng ở giai đoạn thích hợp.

6. Phòng tái bong gân

Khởi động kỹ, mang giày ôm cổ chân khi chơi thể thao, tập thăng bằng 3 lần/tuần, tránh đi dép trơn.

Cần kiểm tra cổ chân, gọi 0941 388 887 để đặt lịch khám.